ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರದಲ್ಲಿ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ವಾಹನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದು, ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಸಮಸ್ಯೆ ನಾಗರಿಕರ ಪ್ರಮುಖ ತಲೆನೋವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ. ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಹಾರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ನಮ್ಮ ಮೆಟ್ರೋ ವಿಸ್ತರಣೆ ಯೋಜನೆಗಳು ಇದೀಗ ಭಾರೀ ವಿಳಂಬಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿವೆ. ಕಳೆದ ನಾಲ್ಕೂವರೆ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಒಂದು ಹೊಸ ಮೆಟ್ರೋ ಕಾರಿಡಾರ್ ಕೂಡ ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಆತಂಕಕಾರಿ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ.
ಬೆಂಗಳೂರು ಮೆಟ್ರೋ ರೈಲು ನಿಗಮ ನಿಯಮಿತ (BMRCL) ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಹಲವು ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷಿ ಯೋಜನೆಗಳು ಇನ್ನೂ ಅನುಮೋದನೆ ಹಂತದಲ್ಲೇ ಸಿಲುಕಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಇದರಿಂದ ನಗರದ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಭವಿಷ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಉದ್ಭವಿಸಿವೆ.
ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಯಾವ ಯೋಜನೆ ಆರಂಭವಾಗಿತ್ತು?
ಬೆಂಗಳೂರು ಮೆಟ್ರೋ ವಿಸ್ತರಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಕಾಮಗಾರಿ ಆರಂಭಗೊಂಡ ಯೋಜನೆ ಎಂದರೆ ಕೆ.ಆರ್.ಪುರದಿಂದ ಕೆಂಪೇಗೌಡ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದವರೆಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಏರ್ಪೋರ್ಟ್ ಲೈನ್. ಈ ಯೋಜನೆಯ ಗುತ್ತಿಗೆಗಳನ್ನು 2021ರ ನವೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿದ್ದು, 2022ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕಾಮಗಾರಿ ಶುರುವಾಯಿತು.
ಆದರೆ ಅದರ ನಂತರ ಇಂದಿನವರೆಗೂ ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ಮೆಟ್ರೋ ಯೋಜನೆ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವ ಹಂತಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ವೇಗ ಕುಂಠಿತಗೊಂಡಿದೆ.
ಹಂತ-3 ಯೋಜನೆಗೆ ಎದುರಾಗಿರುವ ವಿಳಂಬ
ಬೆಂಗಳೂರು ಮೆಟ್ರೋ ಹಂತ-3 ಯೋಜನೆಯಡಿ 45 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದದ ಆರೆಂಜ್ ಲೈನ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಯೋಜನೆಯ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಿಡಾರ್ಗಳು:
- ಜೆಪಿ ನಗರ 4ನೇ ಹಂತದಿಂದ ಕೆಂಪಾಪುರವರೆಗೆ
- ಹೊಸಹಳ್ಳಿಯಿಂದ ಕಡಬಗೆರೆಯವರೆಗೆ
ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು 2022ರ ನವೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿತ್ತು. ನಂತರ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು 2024ರ ಆಗಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 15,611 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ವೆಚ್ಚದ ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ಹಸಿರು ನಿಶಾನೆ ತೋರಿಸಿತ್ತು.
ಆದರೆ ನಂತರ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ 37.1 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದದ ಡಬಲ್ ಡೆಕ್ಕರ್ ಕಾರಿಡಾರ್ ಸೇರಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಂಡಿತು. ಈ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆ ಮೇಲ್ಸೇತುವೆ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮೆಟ್ರೋ ಮಾರ್ಗ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶವಿದೆ.
ಡಬಲ್ ಡೆಕ್ಕರ್ ಕಾರಿಡಾರ್ನಿಂದ ಹೊಸ ತೊಂದರೆ
ಡಬಲ್ ಡೆಕ್ಕರ್ ಕಾರಿಡಾರ್ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 9,700 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ವೆಚ್ಚವಾಗಲಿದೆ. ಈ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮೊತ್ತವನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವೇ ಭರಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.
2025ರ ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ BMRCL ಮಂಡಳಿ ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದ್ದರೂ, 2026ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಯೋಜನೆಯ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಲು RITES ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು.
ಈ ಅಧ್ಯಯನದ ವರದಿ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಅನುಮೋದನೆಗಾಗಿ ಇದೀಗ BMRCL ಕಾಯುತ್ತಿದೆ.
ಸರ್ಜಾಪುರ-ಹೆಬ್ಬಾಳ್ ಮೆಟ್ರೋ ಮಾರ್ಗಕ್ಕೂ ವಿಳಂಬ
ಹಂತ-3A ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾದ ಸರ್ಜಾಪುರ-ಹೆಬ್ಬಾಳ್ ಕಾರಿಡಾರ್ ಕೂಡ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ.
37 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದದ ಈ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ:
- 14.3 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಭೂಗತ ಮಾರ್ಗ
- 23.52 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಮಾರ್ಗ
ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಈ ಯೋಜನೆಯ ವೆಚ್ಚ 28,405 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ ವಿನ್ಯಾಸ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದ ವೆಚ್ಚವನ್ನು 25,999 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗೆ ಇಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳು
ಯೋಜನೆಯ ಪರಿಶೀಲನೆ ವೇಳೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಕೆಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದೆ.
ಭೂಗತ ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ವೆಚ್ಚ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಲಹೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಬಳ್ಳಾರಿ ರಸ್ತೆಯ ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜು ಸಮೀಪದ ಒಂದು ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ಕೈಬಿಡುವಂತೆ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಇದರಿಂದ ಯೋಜನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಡಿಪಿಆರ್ ಮತ್ತೆ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗೊಳಗಾಗಿದೆ.
ಡಬಲ್ ಡೆಕ್ಕರ್ ಮಾದರಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅನುಮಾನ
ಸರ್ಜಾಪುರ-ಹೆಬ್ಬಾಳ್ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿಯೂ ಡಬಲ್ ಡೆಕ್ಕರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಆದರೆ ಕೇಂದ್ರ ವಸತಿ ಮತ್ತು ನಗರ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ (MoHUA) ಈ ಮಾದರಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲವು ಅನುಮಾನಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ.
ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಇದು ಧಕ್ಕೆಯಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.
ಇದರ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ BMRCL ಭಾರತೀಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಸ್ಥೆ ರೂರ್ಕಿ (IIT Roorkee) ಯಿಂದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ.
ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಮನವಿ
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನವದೆಹಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದ ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಹಾಗೂ ಬೆಂಗಳೂರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರು ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಮನೋಹರ್ ಲಾಲ್ ಖಟ್ಟರ್ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಶೀಘ್ರ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡುವಂತೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ನಗರದ ತೀವ್ರ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಸಮಸ್ಯೆ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಡಬಲ್ ಡೆಕ್ಕರ್ ಕಾರಿಡಾರ್ ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಎಂದು ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ವಿಳಂಬದಿಂದ ಆಗುತ್ತಿರುವ ನಷ್ಟ
ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ ಯೋಜನೆಗಳ ವಿಳಂಬದಿಂದ ಹಲವು ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಎದುರಾಗುತ್ತಿವೆ.
1. ಯೋಜನಾ ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚಳ
ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಕನಿಷ್ಠ 5% ರಷ್ಟು ಯೋಜನಾ ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ.
2. ಭೂಸ್ವಾಧೀನ ಸಮಸ್ಯೆ
ಯೋಜನೆ ವಿಳಂಬವಾದಂತೆ ಭೂಮಿಯ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಭೂಸ್ವಾಧೀನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗುತ್ತದೆ.
3. ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ತೊಂದರೆ
ಮೆಟ್ರೋ ಸಂಪರ್ಕ ವಿಸ್ತರಣೆ ವಿಳಂಬವಾದರೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಇನ್ನೂ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆಯನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಅನುಮೋದನೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಏಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ?
ಮೆಟ್ರೋ ಯೋಜನೆಗಳ ಅನುಮೋದನೆ ಹಲವು ಹಂತಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಮೊದಲು ಸಮಗ್ರ ಸಂಚಾರ ಯೋಜನೆ (CMP) ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಡಿಪಿಆರ್ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ನಂತರ:
- ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಅನುಮೋದನೆ
- ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಕೆ
- MoHUA ಪರಿಶೀಲನೆ
- ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಅರ್ಬನ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಪರಿಶೀಲನೆ
- ವಿವಿಧ ಸಚಿವಾಲಯಗಳ ಅಭಿಪ್ರಾಯ
- NITI Aayog ಪರಿಶೀಲನೆ
- ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹೂಡಿಕೆ ಮಂಡಳಿ (PIB)
- ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಅನುಮೋದನೆ
ಹೀಗೆ ಹಲವು ಹಂತಗಳನ್ನು ದಾಟಬೇಕಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ವಾಹನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಏರಿಕೆ
ಮೆಟ್ರೋ ಯೋಜನೆಗಳು ವಿಳಂಬವಾಗುತ್ತಿರುವ ವೇಳೆಯಲ್ಲೇ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ವಾಹನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಭಾರೀ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
ಕಳೆದ ನಾಲ್ಕೂವರೆ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 22.6 ಲಕ್ಷ ಹೊಸ ವಾಹನಗಳು ರಸ್ತೆಗಿಳಿದಿವೆ.
ಇದರಿಂದ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ದಟ್ಟಣೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
ಕೇವಲ 98 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಮೆಟ್ರೋ ಜಾಲ
ಸುಮಾರು 15 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನಮ್ಮ ಮೆಟ್ರೋ ಸೇವೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ಪ್ರಸ್ತುತ ಜಾಲದ ಉದ್ದ ಕೇವಲ 98 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಮಾತ್ರ.
ಸರಾಸರಿಯಾಗಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಕೇವಲ 6.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮಾತ್ರ ನಡೆದಿರುವುದು ನಗರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವೇಗಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಸಾಕಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ.
ಹಂತ-2 ಯೋಜನೆಯ ವೆಚ್ಚವೂ ಹೆಚ್ಚಳ
ಹಂತ-2 ಯೋಜನೆ 72 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದದದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಆರಂಭದಲ್ಲಿ 26,405 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಆದರೆ ಕಾಮಗಾರಿ ವಿಳಂಬದಿಂದ ಇದೀಗ ಅದರ ಪರಿಷ್ಕೃತ ವೆಚ್ಚ 40,425 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
ಇದು ಮೂಲ ಅಂದಾಜಿಗಿಂತ ಸುಮಾರು 53% ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದೆ.
ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರದ ಭವಿಷ್ಯದ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮೆಟ್ರೋ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅನುಮೋದನೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿನ ವಿಳಂಬ, ವಿನ್ಯಾಸ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಅಡೆತಡೆಗಳಿಂದ ಹಲವು ಮಹತ್ವದ ಯೋಜನೆಗಳು ಇನ್ನೂ ಆರಂಭವಾಗಿಲ್ಲ. ಈ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಶೀಘ್ರ ಅನುಮೋದನೆ ದೊರೆತರೆ ಮಾತ್ರ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಪರಿಹಾರ ಸಿಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ